به‌جز در آموزه آنارشیسم، در ضرورت وجود حکومت، می‌توان اجماع نظر را در میان اندیشمندان اعم از دینی و غیردینی، مطرح کرد. علاوه بر آن در گذرگاه پهنه‌ی تاریخ، جماعتی بدون حکومت، (فارغ از شکل ابتدایی و ساده یا پیشرفته و پیچیده) را نمی‌توان یافت.

حکومت در ادبیات سیاسی، بیانگر قوه‌ی حاکمه‌ی است که ساختار قدرت و ویژگی‌های هیات حاکمه را نشان می‌دهد و به همین جهت ادعای حق حکمرانی در جامعه را دارد که به صورت‌های مختلفی مطرح می‌شود. گاه چنین ادعایی ناشی از سنت‌های یک جامعه و زمانی بر اساس قرارداد اجتماعی و گاه بر مبنای موروثی بودن حق حکومت، گاهی حکومت‌ها مبتنی بر زور و غلبه و سرانجام بسیاری از حکومت‌ها بر اساس داعیه‌های دینی و الهی صورت می‌گیرد. حکومت حضرت مهدی عج در این دسته قرار می‌گیرد و بر اساس حق الهی استواراست. حکومت‌ها در طول تاریخ به لحاظ قلمرو نیز اشکال مختلف به خود دیده است. از حکومت‌های قبیله‌ی و دولت‌شهرهای یونان باستان تا دولت ملی که از پیامدها و آموزه‌های اصلی انقلاب فرانسه بوده است. همچنین حکومت‌های که داعیه جهانی و جهان شمولی داشته همچون حکومت اسکندر مقدونی و… که به‌جز حکومت‌های دینی آن‌هم در دوره‌های کوتاه، همانند حکومت سلیمان نبی (ع) و حکومت اسلامی نبوی (ص) و حکومت دادگرانه‌ی علوی (ع) بقیه در تحقق آموزه‌های جهان‌شمولی و اصل اساسی عدالت اجتماعی، موفقیتی چندانی نداشته‌اند.

بر اساس آموزه‌های صریح قرآن کریم و روایات دینی، بر الهی و جهانی بودن حکومت مهدی (عج) تاکید شده است. امامت از منظر شیعه منصبی الهی است که از جانب خداوند تعیین‌شده و پیامبر گرامی اسلام مامور ابلاغ آن می‌باشد: ای پیامبر ما آنچه از سوی خداوند (معرفی امام«ع» ) به مردم را ابلاغ کن، که عدم ابلاغ آن به معنای عدم انجام ‌وظیفه رسالت خواهد بود. بنابراین شاخصه‌های حکومت جهانی حضرت مهدی(ع) بر مبنای تصریح قرآن و روایات را می‌توان چنین برشمرد:

۱-‌ مهم‌ترین و اساسی‌ترین شاخصه حکومت امام مهدی (ع) که رکن اصلی حرکت جهانی امام را تشکیل می‌دهد گسترش همه‌جانبه و تقویت و توسعه توحید و یگانه‌پرستی در سطح جهان و از بین بردن مظاهر شرک و کفر و هوا و هوس پرستی است، چیزی که سرلوحه‌ی آغاز دعوت انبیای الهی و پیامبر گرامی اسلام نیز بوده است. هرچند در نهضت انبیا این امر به‌طور کامل محقق نشد در اثر موانع و کارشکنی‌ها و مخالفت‌های دشمنان، اما در قیام موحدانه‌ی مهدوی (ع) بااراده‌ی الهی به‌طور کامل تحقق خواهد پذیرفت.

۲-‌ یکی دیگر از شاخصه‌های حکومت مهدوی(عج) عدالت‌جویی و عدالت‌خواهی و تلاش برای برقراری عدالت و رفع تمام مظاهر ظلم و بی‌عدالتی و به‌تصریح روایات معتبر اسلامی، امام (ع) در اتمام و تکمیل این خواسته و آرمان بشری که ایده‌آل تمام جوامع انسانی در درازنای تاریخ نیز بوده و انبیای الهی نیز در این مسیر پر ارزش و پیچیده از جان مایه گذاشته و به‌جز در برهه‌های کوتاه تاریخی همانند مدینه النبی(ص) و حکومت عدل علوی(ع) از طعم شیرین و دلپذیر آن محروم بوده‌اند، در همه ابعاد و شوون اقتصادی و سیاسی و فرهنگی و… بهره‌برداری از منابع طبیعی، توزیع عادلانه فرصت‌های اجتماعی و برقراری روابط صمیمانه و صلح‌آمیز، همراه باعظمت و شوکت و عزت جامعه اسلامی در سطح بین‌الملل و بر معیار تقوا و کرامت انسانی و ایجاد صلح و همزیستی و روابط صمیمانه و دوستی متقابل در بین افراد و… ازجمله شاخصه‌های اصلی حکومت و آرمان‌شهر مهدوی (ع) است که برآمده از دین و برای تحقق و تحکیم بنیان‌های ثابت و استوار دینی می‌باشد.

برقراری عدالت در زمره‌ی آرمان‌های تاریخی بشریت اعم از دین‌دار و بی‌دین قرار داشته است و درگذر تاریخ تقریبا تمامی حکومت‌ها داعیه‌ی آن را داشته و به‌زعم خود در راستای تحقق آن سعی و تلاش نموده‌اند، اما تلاش‌هایشان، جز در مواردی که در فوق، اشاره شد، موفق نبوده است. دلیل این امر نیز معطوف به جهان‌بینی و نوع نگاه به جهان و انسان و محیط پیرامون می‌باشد. در رویکرد و جهان‌بینی مادی و اومانیستی که اصالت و محوریت را به‌جای خدا به انسان می‌دهد و به‌جای جانشینی انسان از خدا، وی را جایگزین خدا می‌دانند، در مواجهه با مساله‌ی عدالت به دلیل فقدان منبع دچار مشکل شده و در تحقق عدالت نیز ناکام می‌باشند؛ زیرا چنین دیدگاه‌ها به‌رغم توافق در تعریف عدالت، (هر چیزی را درجای خود قرار دادن) در تشخیص و تطبیق مصداق عدالت به‌طورجدی با مشکل مواجه‌اند، ازآن‌جهت که جای واقعی اشیا و اشخاص را صرفا خالق هستی آفرین می‌داند و اگر در فرایند اجرای عدالت این مهم نادیده گرفته شود ، طبعا از تحقق عدالت نیز طرفی درنخواهد بست.

   اما در حکومت عدالت‌گستر مهدوی (ع) همان‌گونه که گفته شد با اراده خداوند، و با تلاش مستمر و فراگیر صالحان با رهبری امام (ع) عدالت همه‌جانبه در پهنه‌ی گیتی محقق خواهد شد و سایه‌ی نفرت‌انگیز ظلم و ستم وبی عدالتی که به تعبیر روایات، زمین را پرکرده است به‌طور کامل از گستره جهان رخت بر خواهد بست.

۳- یکی دیگر از شاخصه‌های حکومت جهانی امام مهدی (ع) این است که با کمک خداوند متعال دین اسلام را که کامل‌ترین دین و پیامبران خاتم رسولان است را بر تمام ادیان باطل دیگر غلبه دهد و معنای ژرفای خلافت الهی که رمز برتری انسان بر سایر مخلوقات است به‌طور کامل در حکومت امام (ع) تفسیر و محقق خواهد شد.

و سرانجام اینکه بر اساس وعده‌های قرآن ، برخلاف آنچه تاکنون (به‌استثنای حاکمیت‌های الهی توسط برخی انبیا و ایمه (ع) ) حاکمان از میان طبقه‌ی بالای جامعه که به لحاظ اقتصادی و موقعیت اجتماعی برتری داشته‌اند به حکومت رسیده‌اند اما در آرمان‌شهر و حکومت جهانی امام مهدی(ع) به‌تصریح قرآن و تاکید روایات ، صالحان و متقیان و مومنین با پیشگامی امام(ع) حاکمیت برجهان و با ارمغان عدالت و کرامت و ارزش‌های خدامحورانه، خواهند داشت. حکومتی که در بیانات معصومین (ع) از آن تعبیر به دولت کریمه شده است که انسان‌ها را به سعادت و کرامت رهنمون خواهد کرد، و در کلام بهتر جامعه و آرمان‌شهر مهدوی، نسخه‌ی آرمانی و ایده‌آل جامعه و انسان مسلمان است که می‌بایست با نگاه الگویی به آن درصدد تطبیق خویش با آن باشیم. چراکه او سراپا نماد نبوت و ولایت است، تمام پیامبران را در خویش دارد، چون آدم آدمیتی نو را بنیاد می‌نهد، چون نوح با کوله‌بار صدها سال درد و ستم‌کشی بر پشت، خدا را بر کافران می‌خواند. چون ابراهیم ندای توحید در می‌دهد و بت‌های عصر را سرنگون می‌کند، چون موسی بر فرعونیان ستمگر می‌شورد ، چون عیسی انسانیت مرده را زنده می‌کند، و چونان محمد(ص) صلای فلاح و رستگاری عالمیان سر می‌دهد…