«یادآوری: برای مدتی مشکل و اختلالی در سرور سایت ایجاد شده بود، بعد از رفع مشکل، مدیریت محترم سرور، پشتیبانی که از چند روز پیش سایت داشته است، آن را روی سرور قرار داده است. ازین جهت این نوشته و برخی اظهار نظرهای خوانندگان حذف گردیده است. بنا براین ضمن عذرخواهی از خوانندگان و اظهار نظر کنندگان، این نوشته دوباره در محضر دید‌شان قرار می‌گیرد.»

ناله­‌های خاموش، قصه مردمی است که تاریخشان با رنج و اندوه سپری شده است. در ابتدا کمی متناقض به نظر می­‌رسد که چگونه ممکن است ناله­‌ها در عین ناله بودن وصف خاموشی را داشته باشند. چون ناله و فریاد – هرچند خفیف و غمگین-، بدون صدا و زمزمه نبوده، بلکه همیشه یا گاهی، با انعکاس شیون همراه است. پس چرا برخی اوقات ناله‌­ها خاموش و بی پژواک می­‌شوند؟ دلیل آن عادت به خاموشی است یا چیزی دیگر؟

شاید پاسخ کامل به پرسش­ فوق، خارج از صلاحیت من باشد. البته نه به دلیل غموض و پیچیدگی موضوع پرسش‌، که به دلیل نداشتن تجربه رنج و ظلم، آن‌گونه که پیشینیان داشتند. آن‌های که بردگی را در صبغه انسانی‌اش تجربه کرده‌اند، آن‌های که به جرم انسان هزارگی شکنجه­‌های پل چرخی را معنا داده و سپس از شهر انسان خدا خوانده به تبعیدگاه ابدی راند ه‌شده‌اند، بهتر می­‌دانند که چگونه خاموشی در دل ناله‌­ها جای می­‌گیرند و نیز بازتاب می­‌دهند که در هنگام تماشای دیگران از دست‌وپا زدن انسان­های بی‌گناه در کشتارگاه تبعیض نژادی، خاموشی خود راه چاره است.

ولی ازاین‌جهت که از نسل ستمدیدگانم، و قصه­‌های ستمدیدگی را هم از گذشتگان شنیده و هم آثار نفرت‌انگیز آن را در رخسار­ غمگینانه و دردمندانه مردم صبور خود خوانده‌ام، می­‌توان تعیین کرد که علت ناله‌­های خاموش، سنگینی درد و عذاب ظلم زمانه است که گلوی این قوم را از شدت ناله‌­ها گرفته و صدایشان بیرون نمی‌آیند، و هم بروز اشکال در گیرنده ناظران ملی و بین‌المللی است که پژواک بال­های شکسته را احساس نمی‌­کنند.

در زمانه ما، در این عصر اطلاعات، در روزگار زندگی جهانی و در فضای خوش آوازه وحدت ملی، هرروز ناله­‌های خاموش از سرزمین مغموم افغانستان و خیس شده در زیر بار سنگین فریادهای بی­‌صدا بلند است، ولی دریغا از درک و احساس آن. در این میان است ناله­‌های۳۱ مسافر ربوده‌شده در جاده سربریده‌ها (قندهار-کابل) و خانواده‌­های چشم‌به‌راه آن‌ها است که روزها اشک‌ریزان گاهی دولت وحدت ملی و گاهی نیز مردم را مخاطب قرار می‌­دهند تا به ناله­‌های آن‌ها پاسخ داده و برای آزادی عزیزانشان چاره‌اندیشی کنند، ولی صد حیف که جوابی نمی­‌گیرند. در اینجا است که از سر ناچاری باید به سنت دردناک گذشته‌شان تمسک کنند. سنت گذشتگان همان ناله‌­های خاموش تاریخی است که از دست نامهربانی­ها عادت به خاموشی نموده‌اند.

قصه غمگین ۳۱ مسافر اختطاف شده و گریه‌­های مادران داغدارشان، علاوه براین که ما را به گذشته تاریک و اندوه‌بارمان ارجاع می‌­دهد (ناله‌­های خاموش)، هویت و کارنامه گذشته غیر را نیز آشکار می­‌کند. وجدان به خواب‌رفته جامعه جهانی و دولت‌مردان وحدت ملی همان غیراست که مثل گذشته خود را در پیشگاه فریاد ستمدیدگان هزاره به بهانه چالش­های موجود دیگر به تغافل زده‌اند. چون این ناله‌­ها هزارگی است و ناله­‌های هزارگی یا ازنظر آن‌ها سزاوار شنیدن نیست و یا شاید نه مغرضانه، که به دلیل وضعیت تاریخی این مردم است که اگر گوش‌داده شود سنت‌شکنی خواهد شد.

اما درعین‌حال روزنه‌­ای هم برای پایان این سرگذشت غمبار وجود داشت و آن تصمیم اردوی ملی بود که شاید دنیای تاریک اسیران دربند را روشن ساخته و مرهمی در دل­های زخمی مادران چشم‌به‌راهشان بگذارند. ولی این بار طبیعت یا اگر بد­بینانه بگویم، خدا هم با آلوده ساختن جو هوا و گردوغبار، جلوی پیشروی اردوی ملی را گرفته و استمرار تاریخ ناله­‌ها و رنج­ها را به تعویق انداخت. لذاست که در مورد ۳۱ مسافر ربوده‌شده هیچ اقدام جدی صورت نمی­‌گیرد، نه از سوی جامعه جهانی، نه از دولت‌مردان وحدت ملی و نه از طرف سازمان‌های سیاسی و اجتماعی دیگر.

حقوق بشر نیز در این مورد سکوت می­‌کند؛ زیرا که این سازمان هیچ­گاه در جغرافیای عذاب دیدگان هزاره و در سرزمین ناله‌­های خاموش سفر نکرده است لذا این مردم خارج از پلان حقوق بشری موردنظرشان قرار می‌­گیرد. تنها جامعه جهانی و دولت وحدت ملی نیست که نسبت به این قضیه غم‌انگیز بی‌اعتنا نشسته‌اند، بلکه رهبران ستمدیدگان نیز در جمع سکوت کنندگان متغافل جهانی و ملی پیوسته‌اند و با ادعای دروغ صد­ها کشته از شورشی­ها می­‌خواهند هنرمندانه سکوت ننگین خود و اربابان سیاسی‌اش را توجیه کنند. پس ناله‌­های خاموش، شجره‌نامه مردمی است که به درازای تاریخشان رنج‌کشیده و اکنون هم به همان رنج تاریخی گرفتارند.