خروج نظامیان آمریکایی و تخریب تجهیزات نظامی
حداقل ۱۳۰۰ قطعه از تجهیزات نظامی ایالاتمتحده در بحبوحه خروج نیروهایش از افغانستان تخریب شدند
نویسنده: لورن جیلا
ترجمه: اسدالله جعفری پژمان
مجله نیوزویک: ۱۰ میِ، ۲۰۲۱
درحالیکه آخرین سربازان آمریکایی و ناتو پس از دو دهه جنگ از افغانستان خارج میشوند، هزاران تجهیزات نظامی را بجا گذاشته تا در میدانهای ضایعات به شکل آهنپاره و ضایعاتی تخریب و نابود شوند. نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی بگرام را در هم میشکنند و هر آنچه را که به آمریکا منتقل نشود و به ارتش افغانستان هم ندهند، از بین میبرند. بر اساس بیانیهی که از سوی ارتش آمریکا صادرشده است، تاکنون در حدود ۱،۳۰۰ قطعات تجهیزات نظامی تخریب شده است. یک مقام به اسوشیتدپرس گفت که قبل از آخرینمهلت عزیمت در ۱۱ سپتامبر، تعداد بیشتری از این تجهیزات تخریب خواهد شد.
این روند بهعنوان یک تدبیر امنیتی انجام میشود تا اطمینان حاصل شود که تجهیزات نظامی به دست جنگجویان و شبهنظامیان نمیافتد. بااینحال، فروشندگان ضایعات در سراسر افغانستان این را اجناس ضایعات میدانند. بابا میر به اسوشیتد پرس گفت: «آنچه آنها انجام میدهند خیانت به افغانستان و افغانها است. آنها باید اینجا را ترک کنند». او گفت: «آنها ما را نیز مانند این وسایط و وسایل نقلیه ویران کردهاند». افغانها احساس میکنند از میراثی بجا ماندهی که حداقل تا حدودی آمریکاییها را مقصر میدانند، دولت افغانستان یک دولت کاملا فاسد موردحمایت ایالاتمتحده و بیثباتی رو به رشد که میتواند به یک مرحله جدیدی از جنگهای خانهمان سوز داخلی تبدیل شود.
ناراحتی مالکان ضایعات فروشی تنها بخش کوچکی از آن است، و تا حدودی بر اساس منافع شخصی است: آنها احساس میکنند که میتوانستند از فروش تجهیزات سالم سود بیشتری ببرند. این موضوع در دو دهه گذشته آسیبزا، مخرب و یک موضوع مشترک بوده است که در آن اقداماتی که ایالاتمتحده بهعنوان ضروری یا سودمندی از آن یاد میکند، تنها برای افغانهایی سرخورده که عواقب آن را احساس میکنند، قابلدرک است. در پایگاه بگرام، در شمال غرب پایتخت کابل، و پایگاههای دیگری نیروهای آمریکایی در حال جمعآوری تجهیزات موردنیاز خود برای بازگشت به آمریکا هستند.
دهها هزار کانتینر فلزی به طول حدود ۲۰ فوت با هواپیماهای C-17 و یا هم زمینی از طریق پاکستان و آسیای میانه حمل میشوند. در هفته گذشته،۶۰ فروند هواپیمای C-17 همراه با تجهیزات، از افغانستان خارجشدهاند. مسوولان در مورد آنچه باقی میماند و آنچه میرود سری عمل میکنند. به گفتهی مقامات آمریکایی و غربی که نخواستند نامشان فاش شود تا آزادانه در مورد سربازان در حال عزیمت صحبت کنند، بیشتر آنچه به خانه حمل میشود تجهیزات حساسی نظامی است.
تجهیزات دیگری ازجمله بالگرد، وسایط نقلیه نظامی، سلاح و مهمات به نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان تحویل داده خواهد شد. برخی از پایگاهها نیز به آنها داده میشود. یکی از پایگاههایی که اخیرا تحویل دادهشده است، پایگاه جدید انتونیک در ولایت هلمند است که گفته میشود طالبان حدود۸۰ درصد از مناطق روستایی آن را در کنترل خود دارند. به دلیل شرایط نامناسب، سرنوشت این تودههای ضایعاتِ تجهیزات و وسایل نقلیه این است که نه تعمیر شوند و نه به نیروهای امنیتی افغانستان تحویل داده شوند.
این یک عمل جدید نیست. همین کار در سال ۲۰۱۴ نیز انجام شد، زمانی که هزاران نیروی نظامی آمریکا و ناتو امنیت افغانستان را به نیروهای افغانستان سپردند و خارج شدند. سخنگوی ماموریت لجستیکی و دفاعی ارتش در ویرجینیا در آن زمان گفت:«بیش از ۳۸۷ میلیون پوند (۱۷۶ میلیون کیلوگرم) ضایعات از تجهیزات و وسایل نقلیه تخریبشده به قیمت ۴۶.۵ میلیون دالر به افغانها فروخته شد».
ماه گذشته، زمانی که رییسجمهور جو بایدن اعلام کرد آمریکا در حال پایان دادن به «طولانیترین جنگ» خود است، میر تقریبا۴۰ هزار دالر برای یک کانتینر بستهبندیشده با۷۰ تُن تجهیزات ضایعات پرداخت کرد. میر به اسوشیتدپرس گفت، او از اینها درآمد کسب میکند، اما اگر اینها را سالم میگذاشتند چه میشد، آن زمان میشد که از این ضایعات سودی بیشتری به دست آورد، حتی اگر آنها بدرد هم نمیخوردند. وی گفت که قطعات موتر خودرو به بسیاری از تعمیرگاههای اتومبیل در سراسر افغانستان فروخته میشود. اما اکنون اینطور نیست و این اتفاق نمیافتد. آنها به قطعات فلزی خردشده تبدیلشدهاند که میر آنها را به قیمت کمتری و به چند هزار افغانی میفروشد.
سادات، یکی دیگر از فروشندگان وسایل دستدوم در بگرام که تنها با همین نام شناخته میشود، میگوید که سایر گدامهای ضایعات در سراسر کشور مملو از تجهیزات تخریبشده آمریکایی است. او گفت: «آنها چیزی برای ما باقی نگذاشتند و آنها به ما اعتماد ندارند. آنها کشور ما را ویران کردند. تنها چیزی که آنها به ما میدهند، ضایعات و ویرانی است». این مقام خارجی که با پروسه بستهبندی تجهیزات آشنا است گفت که نیروهای آمریکایی با یک معضل مواجه هستند: تجهیزاتی را که تا حد زیادی از بین رفته است اما دستنخورده است، ترس ازاینجهت و جود دارد که نکند این تجهیزات به دست نیروهای دشمن بیفتد، یا آنها را به شکل ضایعات بفروشند و خشم افغانها را برانگیزند.
برای رسیدن به این هدف، او یک داستانی را بازگو کرد و گفت:چند وقت پیش، نیروهای آمریکایی دو عراده تانک هاموی را کشف کردند که به دست دشمن افتاده بود. آنها تعمیر و با مواد منفجره بستهبندیشده بودند. سربازان آمریکایی این وسایل نقلیه را منهدم کردند و این حادثه روند تخریب تجهیزات را تقویت کرد. اما مالکان ضایعات که افغان بودند و دهها نفر دیگر که مواد زاید داخل حیاطها را غربال میکردند، تعجب میکردند که تردمیل پارهپاره شده چه خطراتی را میتواند ایجاد کند، شیلنگهای طویل و دراز آتشنشانی که قطعهقطعه شده بودند، یا کیسههایی که قبلا برای ایجاد دیوارهای بزرگ و یا برای موانعی شن و ماسه با پارچه مشبک قدرتمند استفاده میشدند، اکنون همه آنها قطعهقطعه شده جزو ضایعات و بیفایده است.
دهها چادر و خیمه بریدهشده و تکهتکه شده رویهم چیده شده بود. در همان نزدیکی بشکههای سوخت و تیل ژنراتورهای منهدم شده، زنجیرهای تانک و فلزات ضایعاتی بودند که به موتر خودروی حامل بار شباهت داشتند. حاجیگل با ریش خاکستری، یکی دیگر از فروشندگان ضایعات گفت: «آنها کشور ما را ویران کردند و اکنون زبالههای خود را به ما میفروشند». «ما باید با این روش و رفتار چهکار کنیم؟»