نامزدان در سطح ملی و بخصوص در جامعه هزاره را در نگاه کلان می‌توان به دودسته یا طیفی تقسیم‌بندی نمود که هرکدام بر اساس انگاره‌های سیاسی ـ اجتماعی و شخصی خود انگیزه و هدف خاصی را تعقیب نموده و عطش و حرارت شدیدی ورود به پارلمان را دارند و از هر ابزاری ممکن برای وصول به اهدافشان فروگذار نیستند و این دو طیف بدین قرار است:

۱- طیفی تشنگان قدرت؛

۲- طیفی تشنگان خدمت؛

دسته اول، عناصر و نامزدانی را شکل می‌دهد که تشنه شهرت، ثروت و قدرت هستند، زیربنای باور و رفتار آن‌ها را خودستایی و خودخواهی و بزرگ‌بینی تشکیل می‌دهد و تمام سعی و تلاش ایشان در راستایی تحقق و اشباع شهرت‌طلبی، قدرت پرستی و ثروت‌اندوزی و در یک کلمه برای اشباع خودخواهی، حیف‌ومیل اموال عمومی و سرمایه ملی پا به میدان می‌گذارند تا بتوانند از کانال‌های مختلف ارتباطی با سرویس‌های  بین‌المللی، منطقه‌ی و داخلی به معامله‌گری بپردازند و پول‌های کثیف و شگفت‌انگیزی را به دست بیاورند و از طریق سازش‌های مخفی سیاسی در راستای غنی‌سازی مالی ـ پولی خود و بستگان خویش وارد عمل شوند و به‌عنوان چهره‌های ملی و کلان در تریبون‌های ملی و خارجی ظاهر شوند و بر کرسی‌های مخملین و سبز پارلمانی تکیه زنند و بلمند و نام‌های آن‌ها به اسم وکیل صاحب در تاریخ سیاسی کشور به ثبت رسد و در زمان حیات و مماتشان از حمایت‌های دولتی و حکومتی حظ و بهره برده و برخوردار شوند و به ثروت کلان و موقعیت‌های حساس سیاسی از طریق لابی‌گری و رفتارهای نفوذی دست یابند و خود و فامیلشان را برای چندین نسل ازنظر ثروت و قدرت بیمه نمایند  و یک‌شبه خویش را به بالاترین مقامات سیاسی برسانند.

 این نوع و طیف از نامزدان فاقد دردها و رنج‌های تاریخی ـ اجتماعی و مردمی هستند و انگیزه خدمت و درد مردمی و اجتماعی ندارند. آرمان مردم و جامعه را شعار خویش قرار داده و تنها به خودشان می‌اندیشند و برای اشباع غرایز و امیال نفسانی و نا انسانی خودشان قدم برمی‌دارند و دلواپسی‌های اجتماعی و انسانی ندارند و قطب‌نما و زیربنای رفتار و فعالیت‌های سیاسی و پارلمانی‌شان را منافع و مصالح شخصی و خانوادگی تشکیل می‌دهد و هیچ‌گونه مطالبات و خواسته‌های ملی و قومی در قاموس آن‌ها مفهوم و معنای ندارد و خودشان را محور امور و مسایل کلان کشوری می‌دانند. این طیف همان کرکس‌های لاش‌خوراند که مدام درصدد افزایش و بهینه‌سازی ثروت، کسب شهرت و دایمی ‌کردن قدرت‌اند و همه‌چیز و همه‌کس را برای تامین منافع خویش می‌خواهند و منافع جامعه و مصالح اجتماعی را فدا و قربانی خویش می‌سازند و نه خود را فدای جامعه و مردم. اگر هدف اجتماعی هم در سر داشته باشد به‌عنوان هدف بعید و ثانوی‌ است و هدف قریب و اولی آن‌ها را خود و منافعشان تشکیل می‌‌دهد و معیار اولی این طیف  خود و منافع شخصی آن‌ها است. بالفرض اگر هدف و درد اجتماعی داشته باشد هدف ثانوی دارد چنانچه درگذشته هم شاهد بودیم. پس اینان همان عناصر تشنه قدرت، ثروت و شهرت هستند.

دسته دوم، عناصر دردمند، عاشقان خدمت و از خود گذرند که برآیندی از رنج‌ها و مرارت‌های بی‌شمار تاریخی و مردمی را تشکیل می‌دهند و آرمان انسانی و اجتماعی آن‌ها را به‌سوی ورود به پارلمان کشانده است. نگاه و هدف به پارلمان رفتن‌شان ابزاری و وسیله‌ی است و پارلمان را سکو و بلندگو و ابزاری برای بیان بی‌عدالتی‌ها و تبعیض‌های فراگیر و همه‌جاگیر می‌دانند که از طریق آن بتوانند آلام و مصیبت‌های مردمشان را بکاهند و تسکین بخشند و به سیاه‌روزی و مشقت‌های مردم رنجدیده‌شان خاتمه دهند. همچنین با اقدامات و تصمیمات سران سیاسی فاشیست و انحصارگرایان قومی و نژادپرست به تقابل بپردازند و به زیاده‌خواهی و تفکرات تبعیض‌آمیز و غیرانسانی مقامات حکومتی پایان دهند.

این طیف پارلمان را سنگر مبارزه می‌پندارند تا رشته و طلسم تبعیض، تحقیر و توهین‌های مستکبران قومی را بشکنند و فریاد و خشم برآورند تا سران سیاسی حکومت تبعیض را مفتضح و رسوا سازند و با زنجیره‌های از تفکر انحصارطلبی و انسداد خواهی سیاسی به ستیزه برخیزند و قوانین و مقرراتی را در پارلمان وضع و تصویب نمایند که عاری و خالی از تبعیض و نابرابری اجتماعی باشند و موتور مدیریت و حرکت کلان کشور را از نا انسانی به‌سوی انسانی شدن و انسانی اندیشیدن هدایت نمایند این طیفی از نامزدان همان وکیلان راستین ملی و مردمی هستند که بلندگویان رسا و نمایندگان واقعی جامعه خویش‌اند که از جنس مردم و برای مردم هستند و آن‌ها عشق و شور خدمت، عدالت، برابری و آگاهی را در سردارند تا بتوانند از طریق ورود به پارلمان به سرنوشت غم‌بار کشور و مردمشان پایان بخشند. این دسته از نامزدان اهداف قریب و اولیه‌شان تامین خواسته‌ها و مطالبات مردمی است و خودخواهی‌های فردی‌شان هدف ثانوی و عرضی است. اینان همان چشم‌وچراغ مردم هستند که برای درمان زخم‌های نا سور اجتماعی‌شان وارد کارزار انتخاباتی می‌شوند.

راه تشخیص:

شناخت و تشخیص هر نامزدی بستگی به کارنامه و پیشینه سیاسی‌شان دارد.  آنانی که در فرازوفرودهای سیاسی اجتماعی در کنار مردم بوده‌اند و از منافع و مطالبات برحق مردم تمام‌قد به دفاع بر خواسته‌اند و مدام در برابر سران فاسد سیاسی تبعیض اندیش و فاشیست قومی حکومت فریاد زده و در موقعیت‌ها و شرایط گوناگون سیاسی اجتماعی مردم را فدای معیشت خود و بستگانشان نکرده‌اند و دیوار زندگی‌شان مرتفع‌تر از مردم نبوده‌اند و همواره در کنار مردم بوده و یک‌شبه قارچ گونه در بستر سیاسی نروییده و همدوش با مردم بوده‌اند و جان و منافع خویش را برای دفاع از مردم به مخاطرات و تهدیدهای امنیتی حکومت فاشیست افکنده‌اند، اینان همان نامزدهای واقعی و تشنه خدمت و ایثارگری هستند و باید مورد حمایت‌های اجتماعی ـ سیاسی مردم قرار گیرند و زمینه برای ورود به پارلمان فراهم شود و هدف نزدیک آن‌ها مردم و جامعه است نه خود، بستگان و فرزندانشان ….

برخلاف نامزدان و کاندیدانی که هیچ‌گونه سابقه و پیشینه ایثار، خود گذری و مردم اندیشی ندارند، بلکه مدام و به‌صورت پیوسته و آهسته درصدد تامین منافع و جمع‌آوری مال و ثروت و تکثیر قدرت و منفعت خویش بوده‌اند و در برابر واقعیت‌های تلخ مردمی چشم فروبسته و در عزلت بوده و ناظر و تماشاچی بی‌درد بوده‌اند. اینان همان تشنگان قدرت، ثروت و شهرت‌اند که نگاه‌شان از ورود به پارلمان و نمایندگی، کسب شهرت و جمع‌آوری ثروت از اهداف اولیه آن‌هاست و به فکر مردم و سرنوشت نیستند. این‌ها عناصر مطرود و منفور ملت و جامعه هستند و نبایست به نمایندگی مردم، مورد ساپورت و حمایت‌های سیاسی ـ اجتماعی مردم قرار گیرند. این‌ها همان طیفی هستند که تشنگان قدرت‌اند. بنابراین، راه و روش تفکیک و تشخیص این دودسته از نامزدان به کارنامه سیاسی و اجتماعی آن‌ها بستگی دارد شناخت گذشته نامزدان برای تشخیص آینده آن‌ها به‌عنوان منبع تمییز و تشخیص به‌ شمار می‌آید که خادمان مردم کی‌ها و چه کسانی می‌توانند باشند و از طرفی فرصت‌طلبان و فرصت سازان شخصی و تشنگان و عطش زدگان قدرت و شهرت کیا هستند!